مکالمه | فرانسیس فورد کاپولا | ۱۹۷۴ | ۱۱۷ دقیقه

CONVERSATION | FRANCIS FORD CAPOLLA

هری کال متختصص شُنود، مأموریت‌های شغلی‌اش را بی‌هیچ بیمی و از سر وظیفه انجام می‌دهد؛ بی‌آنکه وسوسه شود بداند اجیرکردگانش پیِ چه می‌گردند و از چه رو می‌خواهند حرف‌های دیگرانی را بشنوند. او مأمورِ معذوری است که کارش را انجام می‌دهد و دستمزدش را می‌گیرد. بااین‌حال، از آنجا که کال نیز موجودی انسانی است و مؤلفه‌هایی جز مأموریت‌ها و دستمزدها او را راه می‌برند، هنگام خطیری را درمی‌یابد: آدم‌هایی که گویی می‌باید از مرگ برهاندشان. کال که تاکنون سویه‌های ارزش‌گذارانه‌ی شغلش را تعمداً و همواره نادیده می‌انگارد – و به مدد همین ندید‌گرفتنْ کار را ممکن می‌کند- دلهره گریبانش را می‌گیرد. او درمی‌یابد به‌رغم این نادیده‌انگاشتن، جهان صداها، تمام آنچه او با آن سر و کار دارد، ورای کاسِت‌های ضبط‌شده‌ای است که باید تحویل مشتری‌ها داد: ناگهان زندگی و مرگِ آدم‌هایی دیگر مسئله است. اما مگر تاکنون نیز حداقل چنین امکان‌هایی بسیار محتمل نبوده است؟ صداهای ضبط‌شده، هرکدام می‌توانسته‌اند چه سرانجام‌هایی را رغم بزنند؟ آیا این هراس به نوعی پدیدارشدنِ ارزش‌های اخلاقی است که جهان ِکال را فرامی‌گیرد و او را ناچار می‌کند با زندگی «دیگری»، این‌بار به گونه‌ای دیگر مواجه شود؟ آیا این‌بار صداها طورِ دیگری در سر کال دوَران دارند و معانی تازه‌ای را بازمی‌تابانند و آیا این آیینه‌ای رودرروی خودِ کال است؟ جهان صداها، کلمات ثبت‌شده و همه‌ی آلات و ابزار که شمایل و معانی تازه‌ای می‌یابند؟
کسی که به مرزهای اجتماعاً تعیین‌شده‌ی زندگیِ ما رخنه می‌کند، پنهانی حرف‌های ما را گوش می‌ایستد و کلماتِ ما را به‌ازای دستمزد می‌فروشد، آیا خود همواره در معرض نوعی تهدید از همان جنس که برای ما نیز هست، نیست؟ خطرِ شنودشدن! آیا جهانِ شنود آکنده از هراس‌هایی برای خود او نیز نیست؟ شنودکننده کجای این بازی می‌ایستد و نقش او در نزاع با اخلاق و سرانجام‌های شومِ شنودشدگان کجاست؟ فرانسیس فورد کاپولا در اکران این هفته‌ی فیلم کلکتیو تجربه‌ی زندگی پربدیلِ کال را روایت می‌کند، فردی عاجزمانده‌ی معذوریت که جوامع جدید و نیروهای سلطه‌جویشان مملو از آن‌‌ها هستند، امّا تا کجا می‌توانند به این معذوریت‌ها تن دهند؟

  • گزارش جلسه اکران

    گزارش جلسه اکران
    این هفته به دیدن فیلم«مکالمه» نشستیم. این فیلم که در سال ۱۹۷۴ساخته شده است و در جشنواره فیلم کن برنده جایزه نخل طلایی شد؛ داستان مردی با حرفه ی شنود را روایت می کند، کاول که در کارش بسیار متبحر است و پرونده های خصوصی را عهده دار می شود. اما در مسیر این پرونده که شنود مکالمه ی یک زوج است و ظن کشتن آنها را می برد، دچار تردید و تعلل در تحویل کار به رئیس اش می شود و همین تردید و تعلل در مقابل حرفه اش است که داستان فیلم براساس آن پیش می رود…
    بعد از فیلم به بحث درباره ی آن پرداخته ایم. در ابتدا بحث بر سر روحِ جهانی شد که ما را محاصره کرده است، عقلانیت ابزاری که تکنولوژی را در جهتِ روحیه ی انضباط و تسخیر فراهم می آورد و بوروکراسی و جدا بودن حرفه از روحیات شخصی در آن تئوریزه می شود. برخی از جهت گیری ها بعد از فیلم در این راستا بود که مادامی که کاول در فیلم به شنود به عنوان حرفه اش نگاه می کند، صداها و آوازها و مکالمه ها را صرفاً به عنوان ابزاری برای رسیدن به پول می شنود اما به محض اینکه وی روحِ غالبِ زمانه اش را پس می زند و پول را پس می زند، او با قوه ی حسگانی و خارج از عقل سلیم تعریف شده با آوازها و صداها ارتباط برقرار میکند، تا حدی که در فیلم بارها شاهدیم که وی در خواب و در ضمیر ناخودآگاه اش با آن زنی که مورد شنود قرار گرفته دیالوگ(مکالمه)برقرار میکند. با توجه به داستان فیلم از این سخن رفت که قدرت متکثر و تکنولوژی مثل دوربین و… آن چنان همه ی افراد را تسخیر می-کند که حتی شنودگر حرفه ایی و منحصر به فرد فیلم(کاول) که خودش سازنده وسایل اش است و تمام جوانب کارش را سنجیده است، در دام شنودگرانِ دیگر می افتد و در نهایت این روحیه انضباطی تا حدی درون فرد می خرد که او دچار پارانویا می شود و به دنبال پیدا کردن وسیله شنود تمامِ خانه ی خویش را به نابودی می کشاند. در همین راستا مطرح شد که قدرت متکثر جهان موجود گویی همه را به اعتراف می کشاند و گویی شنود همیشه برقرار است. زیرا که در فیلم سکانسی از اعتراف کاول را شاهدیم و همچنین وقتی که به دنبال دستگاه شنود است به تمثال مسیح ظن می برد و آن را نابود می کند. همچنین از دیگر مباحث به تصویر کشیدن صداها در فیلم بود، از خود سیستم شنود و همچنین ترومپت نواختن خود کاول. در واقع علی رغم اینکه برخی اظهار کرده اند که فیلم تاریک بوده است اما برخی در مقابل بر این باور بوده اند که ساکسیفون نواختن وی در خانه ی ویران در سکانس نهایی فیلم، نشانه ای است از امکان برون رفت از چنگالِ وضعیتِ کنونی به وسیله قوه حسگانی و مواجهه ایی جدید با دنیا.

  • برای دریافت فیلم «مکالمه» و زیرنویس آن از طریق نشانی film.kollective@gmail.com با ما تماس بگیرید.