خوشه‌چینی و من | آنیس واردا | ۲۰۰۰ | ۸۲دقیقه

GLEANERS AND I | AGNES VARDA

خوشه چینی چه ارتباطی با زندگی امروز ما دارد؟ جمع آوری محصولی که برزگر نیازی به برداشت آن نداشته به شکل تاریخی یکی از حقوق مردم (در این مورد خوشه چینان) به حساب می آمده و در بسیاری از کشورها در قانون نیز لحاظ شده است. اما خوشه چینان دیروز، در این جهان خشکسالی و کمبود منابع، جای خود را به خوشه چینان شهری داده اند: زباله گردان که به بخشی از منظره ی شهری ما بدل شده اند. نسبت ما با خوشه چینان شهری چیست؟ خوشه چینی چطور می تواند به فیگوری از مقاومت درباره ی مصرف گرایی استحاله یابد؟

سال جدید را با فیلم-جستاری از آنیس واردا شروع خواهیم کرد؛ یکی از مهم ترین فیلم سازان کرانه ی چپِ موج نوی فرانسه. در این فیلم، واردا با پیکرتراشیِ فیگور خوشه چینان تلاش می کند سیاست را دوباره به زندگی روزمره پیوند بزند و هم زمان جایگاه اقتدارگرایانه ی فیلم ساز مولف را به پرسش بکشد. تکنیک های بازتاب گرانه ی او که یادآور فیلم مردی با دوربین فیلم برداریِ ژیگا ورتوف است، در کنار پویایی تکنیکی و پرورش ایده با حداقل امکانات (او جزو اولین فیلم سازان بدنه ی سینما است که به سراغ دوربین ویدئویی رفت) باعث شد تا آن را به عنوان نخستین اکران سال جدید برگزینیم.

فیلم را ساعت شش و نیم شروع خواهیم کرد و چنانچه متن یا ایده ای درباره ی موضوع فیلم یا خود کارگردان دارید آنها را به همراه بیاورید تا با هم به اشتراک بگذاریم.

  • گزارش جلسه اکران

    «شنبه سیب زمینی
    یکشنبه سیب زمینی
    دوشنبه بازم سیب زمینی
    سه شنبه چهارشنبه سیب زمینی
    پنجشنبه جمعه همه اش سیب زمینی»

    چهارشنبه بیست و دوم فرودین فیلم خوشه چینان و من، ساخته ی آنیس واردا را دیدیم. واردا از فیلمسازان «کرانه چپ» در سینمای موج نوی فرانسه به حساب می آید که هنوز نیز به فعالیت و تجربه گری سینمایی می پردازد. فیلم با پدیده ی تاریخی خوشه چینی آغاز می شود، و خیلی زود ما را به خوشه چینان شهری یا همان زباله گردان هدایت می کند. در سرتاسر فیلم به پیکرتراشی چندلایه از جامعه ی امروز از چشم انداز خوشه چینان می پردازد. بارها و بارها به اشیای بدون کارکرد (مانند ساعت بدون عقربه) بر می خورد و آنها را در تضاد با کامیون هایی قرار می دهد که با سرعت هر چه تمام تر کالاهای بتواره ی جهان امروز ما را به بازارهای مصرف منتقل می کنند.

    نکته ی جالب توجه اینکه به رغم افزایش حجم تولید و ثروت در جهان امروز ما، مناسبات شیئ شده میان آدمیان، باعث شده که خوشه چینی در جهان امروز ما به جای یک حق، نوعی لطف و صدقه به حساب بیاید و بسیاری از زمین داران، به رغم تمام شدن فصل برداشت ترجیح می دهند محصولاتشان بگندد تا اینکه نصیب خوشه چینان گردد.

    به علاوه در طول فیلم کارگردان تلاش کرده جایگاه خود را در امتداد شخصیت های فیلم، در مقام خوشه چینیِ تصاویر قرار دهد و با این کار لایه ای انعکاسی به کل فیلم افزوده شده که مستند را با نوعی تامل در نفس در هم آمیخته است.

    در پایان نسبت زباله و اثر هنری برای ما محل مناقشه بود. در فیلم بارها میان این دو رفت و آمدی صورت می گیرد: آثار هنری که از زباله ها تولید می شوند و آثار هنری که در انباری ها و دیگر جاها به دور انداخته شده اند. شاید فصل مشترک این دو نداشتن هیچ کارکردی در پیچ و مهره های جهان امروز ما باشد. هر دو عاری از نقش مثبت (سودمند) در ساز و کارهای میان افراد و اشیا به حساب می آیند.

  • برای دریافت فیلم «نمک زمین» و زیرنویس آن از طریق نشانی film.kollective@gmail.com با ما تماس بگیرید.